Zlewozmywak jest najintensywniej używanym elementem blatu i pracuje dłużej niż jakiekolwiek urządzenie w kuchni. Wybór opiera się na trzech decyzjach podejmowanych w określonej kolejności: najpierw szerokość szafki, w której ma stanąć, potem materiał, a na końcu sposób osadzenia w blacie. Kolejność ma znaczenie, bo część rozwiązań montażowych wyklucza pewne rodzaje blatów, a materiał komory narzuca wymagania nośności całej konstrukcji.
Materiał komory i jego konsekwencje
Stal nierdzewna w gatunku chromowo-niklowym jest nieporowata, obojętna wobec żywności i znosi kontakt z gorącym naczyniem bez odkształceń. Rysy powstają, ale zachowują kolor materiału i z czasem zlewają się z wykończeniem szczotkowanym. O sztywności decyduje grubość blachy, a wyciszenie zapewnia mata tłumiąca naklejona od spodu komory.
Kompozyt kwarcowy powstaje ze zmielonego kruszywa związanego żywicą, przy czym udział kruszywa sięga zwykle trzech czwartych masy. Materiał jest twardy, ciepły w dotyku, tłumi odgłos lejącej się wody i występuje w wielu kolorach. Znosi kontakt z gorącym naczyniem w zakresie podanym przez producenta, ale nie lubi gwałtownych różnic temperatury.
Ceramika wypalana w wysokiej temperaturze i pokryta szkliwem jest całkowicie niewsiąkliwa i odporna na domowe kwasy oraz przebarwienia. Jest przy tym najcięższa i najbardziej wrażliwa na uderzenie punktowe, więc wymaga solidnej podbudowy.
Osadzenie w blacie
- Montaż nablatowy opiera kołnierz na wyciętym otworze. Działa z każdym rodzajem blatu, także z płytą laminowaną, i pozostaje najprostszy w wymianie.
- Montaż podblatowy mocuje komorę od spodu, dzięki czemu blat przechodzi w komorę bez progu i można zgarniać do niej resztki. Wymaga blatu nienasiąkliwego o wykończonej krawędzi otworu.
- Montaż zrównany osadza kołnierz w sfrezowanym gnieździe, tak że powierzchnia blatu i krawędź komory tworzą jedną płaszczyznę. Wymaga precyzyjnej obróbki maszynowej.
- Wersje z odsłoniętą ścianką przednią zastępują fragment blatu i frontu szafki. Występują w zabudowach nawiązujących do stylistyki tradycyjnej.
Układ komór i szerokość podbudowy
Szafka wyznacza granicę możliwości. Komora pojedyncza mieści się już w węższych podbudowach i wystarcza tam, gdzie zmywanie przejmuje zmywarka. Układ z komorą główną i mniejszą pomocniczą wymaga szafki o szerokości typowej dla ciągu kuchennego i pozwala oddzielić płukanie warzyw od zmywania. Dwie pełne komory potrzebują podbudowy najszerszej i mają sens w kuchni bez zmywarki. Ociekacz można dobrać jako część konstrukcji albo pominąć na rzecz większej komory.
Głębokość komory jest równie ważna jak jej obrys. Płytka komora rozchlapuje wodę i nie mieści wysokich garnków, głęboka ogranicza jedno i drugie, ale zabiera miejsce w szafce, gdzie najczęściej stoi kosz na odpady i sprzęt do sprzątania. Promień zaokrąglenia narożników decyduje o użytecznej powierzchni dna i o tym, jak łatwo komorę wytrzeć.
Odpływ, przelew i przygotowanie instalacji
Standardem stał się większy otwór odpływowy, który przyjmuje sitko koszykowe, korek uruchamiany pokrętłem oraz rozdrabniacz odpadów. Mniejsza średnica ogranicza wybór osprzętu i wolniej odprowadza wodę. Syfon dobiera się do liczby podłączanych urządzeń, bo zmywarka podłączona do tego samego odpływu wymaga własnego króćca, a zamknięcie wodne musi mieć odpowiednią wysokość, żeby zapach z pionu nie wracał do kuchni.
Otwory pod baterię mają znormalizowaną średnicę, więc armaturę można dobrać niezależnie od komory. Przy montażu podblatowym otwór wierci się w blacie, co przy kamieniu i spiekach wykonuje kamieniarz. Gniazda elektryczne trzeba oddalić od strefy mokrej albo zastosować osprzęt o odpowiednim stopniu ochrony.
Codzienna pielęgnacja
Wspólna zasada dla wszystkich materiałów brzmi: wycierać do sucha po użyciu, bo najwięcej śladów zostawia nie brud, lecz osad z wody. Stal nie znosi środków z chlorem oraz kontaktu z żeliwem i stalą zwykłą, które zostawiają rdzawe punkty. Kompozyt wymaga okresowego odkamienienia, a plamy z herbaty czy wina usuwa się preparatem przeznaczonym do tego materiału. Ceramikę czyści się miękką gąbką bez proszków ściernych, żeby nie zmatowić szkliwa.
Najczęstsze pytania o zlewozmywaki
Który materiał najlepiej znosi zarysowania?
Kompozyt kwarcowy i ceramika opierają się rysom lepiej niż stal, bo są twardsze. Stal rysuje się od pierwszych tygodni, ale rysy nie odbarwiają się i po czasie przestają być widoczne, natomiast pęknięcie ceramiki jest nieodwracalne.
Czy do blatu z płyty laminowanej można wybrać montaż podblatowy?
Nie. Krawędź otworu w płycie wiórowej chłonie wodę, a przy tym rozwiązaniu pozostaje z nią w stałym kontakcie, więc puchnie i się rozwarstwia. W takim blacie sprawdza się wyłącznie montaż nablatowy.
Jaka szerokość szafki jest potrzebna pod dwie komory?
Zwykle najszersza podbudowa spotykana w ciągu kuchennym. Warto sprawdzić nie tylko wymiar zewnętrzny szafki, ale i wewnętrzny, bo boki korpusu oraz prowadnice szuflad odbierają kilka centymetrów.
Czy w komorze wolno stawiać gorący garnek prosto z płyty?
Stal i ceramika to zniosą, kompozyt również, ale w granicach temperatury podanej przez producenta. Ryzyko rośnie, gdy gorące dno trafia na powierzchnię schłodzoną wodą, bo o uszkodzeniu decyduje różnica temperatur, a nie sama wartość.
Po co komorze przelew?
Odprowadza nadmiar wody przy zatkanym lub zamkniętym odpływie i chroni szafkę przed zalaniem. Jego przepustowość jest ograniczona, więc nie zastępuje uwagi przy napełnianiu komory.
Dobór komory do szerokości szafki, rodzaju blatu i planowanego osprzętu omawiamy w salonie w Krakowie.