Armaturę kuchenną odlewa się najczęściej z mosiądzu i pokrywa warstwą galwaniczną. Korpus z litej stali nierdzewnej jest odstępstwem od tej reguły i różnica nie sprowadza się do wyglądu. Znika warstwa nakładana na metal, a więc znika też możliwość jej pęknięcia albo złuszczenia. Znika przy tym ołów, który w stopach mosiądzu bywa dodawany dla łatwiejszej obróbki skrawaniem. Wykończenie powierzchni jest tutaj strukturą samego materiału, a nie powłoką na nim.
Lity materiał zamiast powłoki
W baterii mosiężnej powierzchnia widoczna dla użytkownika to warstwa niklu i chromu osadzona elektrochemicznie. Trzyma się dobrze, ale pod uderzeniem albo pod działaniem środka o silnym odczynie potrafi pęknąć, a wtedy odsłania podłoże i odpryskuje płatami. Korpus stalowy obywa się bez takiej warstwy. Szczotkowanie lub polerowanie nadaje wygląd wprost strukturze stopu, więc zarysowanie zmienia sposób odbijania światła, a nie odsłania innego materiału pod spodem. Naprawa drobnego otarcia sprowadza się do przetarcia zgodnie z kierunkiem szczotkowania.
Wykończenia spotykane w tej grupie
- Szczotkowane ma kierunkowy rysunek i najlepiej maskuje ślady palców oraz osad z twardej wody.
- Polerowane daje głęboki połysk zbliżony do chromu, ale wymaga częstszego przecierania.
- Barwione powłoką próżniową pozwala uzyskać czerń, grafit, miedź lub odcienie złota przy zachowaniu wysokiej odporności na ścieranie.
- Malowane proszkowo otwiera drogę do koloru dopasowanego do komory kompozytowej, przy czym powłoka jest miękka i nie znosi środków ściernych.
Kontakt z wodą przeznaczoną do spożycia
Przepisy o jakości wody pitnej zaostrzyły dopuszczalną migrację metali z materiałów mających z nią kontakt, w tym ołowiu i niklu. Stopy używane dziś w armaturze są tym wymogom podporządkowane, natomiast stal nierdzewna spełnia je z natury swojego składu, bez konieczności modyfikowania receptury. Ma to znaczenie zwłaszcza tam, gdzie z kranu nalewa się wodę do picia, a nie tylko do gotowania. Warto przy okazji sprawdzić, czy urządzenie ma polskie świadectwo dopuszczające materiał do kontaktu z wodą.
Ciężar, sztywność i sposób osadzenia
Korpus z litej stali waży zwykle więcej niż odlew mosiężny o tej samej bryle, a przy wysokich wylewkach różnica robi się odczuwalna. Dokręcenie do rantu komory lub do blatu wymaga wtedy pewnego oparcia: cienka blacha albo blat o niewielkiej grubości potrzebuje podkładki rozkładającej nacisk. Warto sprawdzić dopuszczalną grubość podłoża podaną przez producenta, bo blat kamienny bywa poza zakresem standardowego zestawu montażowego i wymaga dłuższego trzonu. Sam otwór ma znormalizowaną średnicę, więc armaturę dobiera się niezależnie od komory.
Pielęgnacja powierzchni stalowej
Najwięcej kłopotu sprawia osad mineralny z wysychającej wody, który przy wykończeniu polerowanym daje matowe smugi. Zapobiega mu wytarcie korpusu po zakończeniu zmywania. Osad już powstały usuwa się preparatem przeznaczonym do stali, a nie mlekiem ściernym i nie druciakiem, bo te przecinają kierunkowy rysunek szczotkowania. Środki zawierające chlor są tu wykluczone tak samo jak przy komorze stalowej, ponieważ naruszają warstwę pasywną. Perlator odkręca się i odkamienia, gdy strumień zaczyna rozpryskiwać się nierówno.
Budowa wewnętrzna i elementy zużywalne
Materiał korpusu nie mówi nic o tym, co siedzi w środku, a to właśnie tam kryją się elementy decydujące o trwałości. Sercem baterii jednouchwytowej jest głowica z parą płytek ceramicznych: większa średnica przekłada się na większy przepływ i lepszą odporność na skoki ciśnienia. Wężyki przyłączeniowe mają podaną długość i rodzaj gwintu, a przy wysokich korpusach bywają krótsze, niż wynikałoby z odległości do zaworów kątowych. Perlator odpowiada za kształt strumienia i za jego napowietrzenie, przez co wpływa na zużycie wody bardziej niż jakikolwiek inny element. Wszystkie trzy części są wymienne, więc przed zakupem warto sprawdzić ich dostępność, bo to one, a nie korpus, kończą życie jako pierwsze.
Pytania o baterie ze stali nierdzewnej
Czy taka bateria będzie pasować do komory z kompozytu?
Tak, montaż jest identyczny jak przy każdej innej armaturze stojącej. Kwestią pozostaje zestawienie kolorów: stal szczotkowana neutralnie wygląda przy większości odcieni kompozytu, a przy komorze w mocnym kolorze bardziej pasuje wykończenie barwione.
Czy stal rysuje się łatwiej niż chrom?
Chrom galwaniczny jest twardszy, więc opiera się rysom lepiej. Różnica polega na skutkach: rysa na chromie z czasem odsłania podłoże, a na stali pozostaje śladem optycznym, który daje się wtopić w kierunkowy rysunek powierzchni.
Czym różni się powłoka próżniowa od malowania proszkowego?
Powłoka nanoszona próżniowo jest bardzo cienka i twarda, dobrze znosi codzienne ścieranie. Lakier proszkowy tworzy grubszą warstwę o pełnej swobodzie koloru, ale łatwiej go uszkodzić ostrym narzędziem albo środkiem ściernym.
Czy z korpusu stalowego woda smakuje inaczej?
Materiał jest obojętny wobec wody i nie zmienia jej smaku. Zmiana smaku po dłuższym postoju bierze się zwykle z instalacji za baterią, dlatego pierwszą porcję po nocy warto spuścić.
Czy trzeba specjalnego środka do czyszczenia?
Do codziennego użytku wystarcza wilgotna ściereczka i wytarcie do sucha. Preparat do stali przydaje się okresowo, do zdjęcia osadu i odbudowania warstwy ograniczającej ślady palców.
Dobór armatury do komory, blatu i sposobu wyprowadzenia przyłączy omawiamy w salonie w Krakowie.