Krajalnica robi jedną rzecz, której nie zastąpi żaden nóż: tnie plastry o powtarzalnej, ustawianej grubości. Różnica widać najlepiej przy wędlinie i serze, gdzie ręczne krojenie daje plastry nierówne, a przy cienkich potrzebna jest wprawa. Urządzenie z tej grupy sprowadza to do przesunięcia wózka podawczego. O wyborze decydują trzy sprawy: gdzie sprzęt będzie stał między jednym a drugim użyciem, jak jest napędzany oraz jak łatwo rozłożyć go do mycia.
Miejsce przechowywania jako pierwsze kryterium
Konstrukcja wolno stojąca ma antypoślizgowe stopki i po pracy wraca do szafki albo zostaje na blacie. Zajmuje miejsce, ale nie wymaga niczego od mebli. Odmiana montowana w szufladzie mocuje się na stałe do jej dna na mechanizmie zawiasowym: po otwarciu podnosi się i ryguje na krawędzi frontu, a po pracy składa płasko do obrysu wnętrza. Wymaga szuflady o odpowiedniej wysokości i głębokości, przewidzianej na etapie projektu mebli, za to blat pozostaje wolny, a urządzenie jest zawsze pod ręką.
Ustawienie korpusu i sposób podawania
- Korpus prosty ma tarczę ustawioną pionowo, a produkt dociska się siłą ręki. Sprawdza się przy pieczywie i przy rzadszym użyciu.
- Korpus pochyły odchyla wózek o kilkanaście stopni, dzięki czemu produkt sam osuwa się w stronę tarczy. Cięcie idzie równiej i mniejszym wysiłkiem.
- Wózek podawczy prowadzi produkt po prowadnicy i trzyma dłoń poza strefą ostrza.
- Docisk resztkowy pozwala dokroić ostatni kawałek bez zbliżania palców do tarczy.
Tarcza tnąca i regulacja grubości
Tarcza gładka nadaje się do wędlin, serów żółtych i warzyw, bo zostawia czystą powierzchnię cięcia. Tarcza ząbkowana radzi sobie z pieczywem i skórką, przy której gładka ślizga się po powierzchni. Część konstrukcji pozwala wymienić tarczę zależnie od zadania i wtedy warto sprawdzić, czy wymiana odbywa się bez narzędzi. Regulacja grubości działa przez przesunięcie płyty oporowej i obejmuje zwykle zakres od plastrów niemal przezroczystych do kilkunastu milimetrów. Skala z wyraźnymi znacznikami ułatwia powrót do raz ustawionej wartości, co ma znaczenie, gdy tę samą grubość powtarza się przy każdym krojeniu wędliny. Warto sprawdzić, czy pokrętło regulacji da się obsłużyć jedną ręką, bo drugą trzyma się wtedy produkt.
Bezpieczeństwo i praca silnika
Urządzenie z otwartą tarczą wymaga trzech zabezpieczeń: osłony tarczy zakrywającej część nieużywaną, zabezpieczenia przed przypadkowym uruchomieniem oraz włącznika wymagającego świadomego przytrzymania, a nie samego dotknięcia. Silnik pracuje w trybie przerywanym, co znaczy, że po określonym czasie ciągłej pracy potrzebuje przerwy na ostygnięcie. Wartość podaje instrukcja i przekroczenie jej jest najczęstszą przyczyną przegrzania silnika. Przy krojeniu większych ilości warto więc rozłożyć pracę na etapy.
Czyszczenie po każdym użyciu
Mycie bywa lekceważone bardziej niż jakakolwiek inna część obsługi, a przy sprzęcie mającym kontakt z surowym mięsem i wędliną ma znaczenie sanitarne. Tarczę zdejmuje się po zwolnieniu blokady i myje osobno, uważając na krawędź tnącą. Wózek, płytę oporową i osłonę zwykle da się zdemontować bez narzędzi, a to, które elementy wolno włożyć do zmywarki, podaje instrukcja. Korpusu z silnikiem nie zanurza się w wodzie, tylko przeciera wilgotną ściereczką. Resztki tłuszczu zaschnięte na tarczy powodują, że przy kolejnym użyciu produkt zaczyna się kleić, więc mycie po każdej pracy jest też kwestią jakości cięcia.
Pytania o krajalnice do użytku domowego
Czy jedna tarcza wystarczy do wszystkiego?
Gładka obsłuży wędlinę, ser i warzywa, czyli większość zastosowań. Do pieczywa ze skórką wyraźnie lepsza jest ząbkowana, dlatego przy częstym krojeniu chleba warto wybrać konstrukcję z wymienną tarczą.
Czy urządzenie w szufladzie da się dołożyć do gotowej kuchni?
Tylko wtedy, gdy szuflada ma wymaganą wysokość i głębokość wewnętrzną oraz dno, w którym da się osadzić mocowanie. W przeciwnym razie pozostaje konstrukcja wolno stojąca.
Dlaczego plastry wychodzą nierówne?
Najczęściej z powodu zbyt szybkiego przesuwania wózka albo dociskania produktu ręką zamiast korzystania z dociskacza. Druga przyczyna to zaschnięty tłuszcz na tarczy, przez który produkt zaczyna się kleić.
Ile czasu urządzenie może pracować bez przerwy?
Tyle, ile podaje instrukcja, zwykle kilka do kilkunastu minut, po czym silnik potrzebuje przerwy. Praca ciągła ponad ten czas prowadzi do przegrzania napędu.
Czy tarczę można ostrzyć?
Tarcze gładkie da się ostrzyć nakładką przeznaczoną do danego urządzenia, o ile producent ją przewidział. Tarcze ząbkowane wymienia się na nowe, bo ostrzenie zmienia geometrię zębów i pogarsza cięcie.
Czy krajalnica poradzi sobie z serem żółtym?
Tak, przy gładkiej tarczy i schłodzonym produkcie. Ser w temperaturze pokojowej klei się do tarczy, więc plastry wychodzą nierówne, a urządzenie pracuje ciężej.
Ile miejsca zajmuje wersja składana?
W stanie złożonym mieści się w obrysie szuflady o odpowiedniej wysokości wewnętrznej, więc nie zabiera nic ponad tę szufladę. Sama szuflada przestaje jednak służyć do czegokolwiek innego.
Czy da się kroić mrożonki?
Nie. Zamrożony produkt obciąża silnik i wyszczerbia krawędź tarczy. Urządzenia z tej grupy przewidziane są do produktów schłodzonych, nie mrożonych.
Dobór urządzenia do sposobu przechowywania i do rodzaju krojonych produktów omawiamy w salonie w Krakowie, razem ze sprawdzeniem wymiarów szuflady przy wersji składanej i sposobu rozkładania do mycia.