Płyta gazowa jest jedynym urządzeniem grzewczym w kuchni, które spala paliwo wewnątrz pomieszczenia. Stąd bierze się jej największa zaleta, czyli natychmiastowa i widoczna regulacja płomienia, ale też komplet wymagań, jakich nie stawia żadna płyta elektryczna: minimalna kubatura pomieszczenia, sprawna wymiana powietrza, przyłącze wykonane przez uprawnionego instalatora i okresowa kontrola szczelności. Te warunki sprawdza się przed wyborem urządzenia, nie po zakupie.
Otwarty płomień i palnik zamknięty pod szkłem
Rozwiązanie tradycyjne opiera naczynie na rusztach nad palnikami nawierzchniowymi. Płomień widać przez cały czas, a naczynie o dowolnym dnie zadziała od razu. Odmiana z palnikami zamkniętymi pod taflą ceramiki szklanej likwiduje ruszty i otwarty ogień: powierzchnia zostaje gładka i łatwa do wytarcia, a ciepło przechodzi przez szkło. Kosztem jest większa bezwładność i konieczność wyprowadzenia spalin kratkami, bo komora spalania pracuje pod płytą. To rozwiązanie wymaga też zasilania elektrycznego dla sterowania i zapłonu.
Palniki, ich moc i rozmieszczenie
Moc pojedynczego palnika opisuje tempo nagrzewania i przydatność do konkretnej techniki. Palnik pomocniczy o mocy bliskiej jednego kilowata służy do wolnego duszenia i podgrzewania, średni w okolicach dwóch kilowatów obsługuje codzienne gotowanie, duży sięga trzech, a palnik z podwójną lub potrójną koroną do woka bywa wyraźnie mocniejszy. Suma mocy wszystkich palników składa się na obciążenie cieplne pomieszczenia i to ona decyduje o wymaganej wymianie powietrza.
Równie ważny jak sama moc jest rozstaw. Cztery palniki na szerokości sześćdziesięciu centymetrów ograniczają średnicę naczyń używanych jednocześnie, a formaty szersze rozsuwają je na tyle, że dwa duże garnki nie przeszkadzają sobie nawzajem. Osobną grupą są moduły wąskie, zestawiane w blacie obok innych technologii.
Powierzchnia i ruszty
- Stal nierdzewna znosi uderzenia i wysoką temperaturę, ale pokazuje zacieki po twardej wodzie i drobne rysy.
- Stal emaliowana dobrze opiera się kwasom z żywności, natomiast punktowe uderzenie może odprysnąć powłokę.
- Szkło hartowane daje jednolitą taflę pod palnikami nawierzchniowymi i najłatwiej się je wyciera, przy czym wrażliwym miejscem są krawędzie.
- Ruszty żeliwne ważą więcej i stoją stabilniej niż stalowe, a przy tym rzadziej się odkształcają. Warto sprawdzić, czy wolno je myć w zmywarce.
Kubatura pomieszczenia i wymiana powietrza
Spalanie zużywa tlen i oddaje do pomieszczenia parę wodną oraz dwutlenek węgla, dlatego przepisy wiążą urządzenie gazowe z parametrami samego pomieszczenia. Kuchnia musi mieć odpowiednią kubaturę oraz zapewniony strumień powietrza wywiewanego i doprowadzanego, przy czym w szczelnych oknach rolę dopływu przejmują nawiewniki. Ograniczenia dotyczą też wentylacji mechanicznej: w pomieszczeniu z urządzeniem gazowym o grawitacyjnym odprowadzeniu spalin praca wyciągu bywa wykluczona, więc okap dobiera się wtedy jako pochłaniacz.
Przyłącze, uprawnienia i przeglądy
Podłączenie wykonuje instalator z uprawnieniami gazowymi, a potwierdzenie tego w karcie gwarancyjnej jest zwykle warunkiem gwarancji. Do urządzenia doprowadza się zawór odcinający umieszczony w dostępnym miejscu oraz przewód z dopuszczeniem do gazu. Instalacja wymaga okresowej kontroli szczelności. Osobną sprawą jest rodzaj gazu: przejście z sieciowego na płynny wymaga wymiany dysz i regulacji, czego nie robi się we własnym zakresie. Każde urządzenie ma obowiązkowe zabezpieczenie odcinające dopływ gazu po zgaśnięciu płomienia.
Czyszczenie palników i codzienna obsługa
Nakrywki i korony palników zdejmuje się do mycia, a po umyciu suszy, bo wilgoć w otworach zaburza kształt płomienia. Zatkane wyloty rozpoznaje się po nierównym, żółtym ogniu i czyści miękką szczotką, nigdy ostrym drutem, który rozwierca otwór. Czujnik zabezpieczenia przy palniku trzeba wycierać z osadu, inaczej urządzenie zaczyna gasić płomień bez powodu. Ruszty zdejmuje się przy każdym myciu powierzchni, żeby tłuszcz nie zapiekał się pod ich stopkami.
O co pytają kupujący płytę gazową
Czy do płyty gazowej potrzebny jest prąd?
Zapłon iskrowy tak, bo korzysta z gniazda. Zabezpieczenie przeciwwypływowe działa natomiast samoczynnie: termopara rozgrzana płomieniem wytwarza napięcie trzymające zawór otwarty, więc chroni także przy braku prądu. W wersji z palnikami pod szkłem zasilanie obsługuje dodatkowo sterowanie i układ wydmuchu.
Czy płomień żółty zamiast niebieskiego oznacza usterkę?
Zwykle oznacza zatkany wylot albo niewłaściwie osadzoną koronę palnika po myciu. Jeśli po oczyszczeniu i prawidłowym złożeniu barwa nie wraca, sprawę sprawdza instalator, bo może chodzić o dysze niedopasowane do rodzaju gazu.
Czy nad płytą gazową można powiesić okap w trybie wyciągu?
Zależy od tego, jak pomieszczenie odprowadza spaliny. Przy grawitacyjnym odprowadzeniu z innego urządzenia gazowego wyciąg mechaniczny jest wykluczony i zostaje obieg zamknięty z filtrem węglowym. Odległość montażu nad palnikami jest przy tym większa niż nad polem elektrycznym.
Co daje palnik do woka?
Rozkłada moc na dwie lub trzy współśrodkowe korony, dzięki czemu ciepło obejmuje całe zaokrąglone dno naczynia zamiast punktu w środku. Ma to znaczenie przy smażeniu w wysokiej temperaturze i przy dużych naczyniach.
Czy butla z gazem płynnym wymaga innej płyty?
Nie, ale wymaga wymiany dysz na przeznaczone do tego paliwa oraz ponownej regulacji płomienia oszczędnego. Komplet dysz bywa dołączony do urządzenia, a samą wymianę wykonuje uprawniony instalator.
Dobór urządzenia do warunków pomieszczenia, rodzaju gazu i przygotowanego przyłącza omawiamy w salonie w Krakowie.